Dahomey – Filmvertoning met nagesprek

Hoe overleeft de geest van een cultuur wanneer haar tastbare lichaam is gestolen? Tijdens deze Geschiedenismaand staat het thema Lichaam & Geest centraal, op een manier die zowel poëtisch als urgent is, met een vertoning van Dahomey. Mati Diops bekroonde documentaire (Gouden Beer, Berlinale 2024) volgt de terugkeer van 26 koninklijke schatten van Parijs naar Benin. Maar in Dahomey zijn deze artefacten geen dode materie; ze bezitten een actieve geest. In de film geeft Mati Diop een stem aan standbeeld nummer 26. In een duistere, betoverende voice-over klinkt de innerlijke monoloog van het koninklijke beeldhouwwerk. Het object beschrijft hoe zijn fysieke vorm, zijn materiële lichaam, meer dan een eeuw lang werd opgesloten in Franse museumdepots, afgesneden van zijn spirituele context.

Hoewel de fysieke objecten nu terugkeren, roept dit meteen een diepere vraag op over de geest van het volk: hoe genees je de psychologische wonden van generaties die opgroeiden zonder hun eigen geschiedenis? In de film ontstaat een gepassioneerd debat onder studenten in Benin. Is de fysieke teruggave van slechts 26 van de duizenden gestolen schatten een echte genezing, of niet meer dan een symbolische pleister op een diepe koloniale wond?

Dahomey laat zien dat erfgoed niet slechts versiering is, maar de drager van een collectieve psyche. Een film waarin het lichaam reist, de geest spreekt en het verleden weigert te zwijgen.

Na de film gaat, onder leiding van Philip Oronsaye, het gesprek met speciale gasten verder over koloniaal trauma, de ziel van kunst en de relevantie van restitutie in Nederland. Deze bijzondere filmervaring is niet te missen!

Babah Tarawally (1972, Sierra Leone) is schrijver, columnist voor Trouw en spreker/trainer. Hij vluchtte in de jaren negentig voor de burgeroorlog in Sierra Leone en schreef zijn debuutroman De god met de blauwe ogen (2010) tijdens zijn asielprocedure, later gevolgd door onder meer Gevangen in zwart-wit denken (2018) en De getemde man (2023). Vanuit de Ubuntu-filosofie (“ik ben omdat wij zijn”) schrijft en spreekt hij over identiteit, verbondenheid en menselijkheid. In 2023 werd hij door de Sierra Leoonse gemeenschap in Nederland uitgeroepen tot Persoon van het Jaar.

Amba-Henna Charry is geboren in Suriname en opgegroeid in Amsterdam. Ze is auteur, bewustwordings- en identiteitscoach, trainer, mindfulnesscoach en dichter/performer. Haar coaching richt zich vooral op vrouwen binnen de Afrikaanse diaspora. Als nazaat van tot slaaf gemaakten schrijft en spreekt ze over haar Surinaamse geschiedenis en de geschiedenis van de slavernij.

Angellissa Wong-A-Soy houdt zich bezig met de thema's slavernijgeschiedenis, kolonialisme en de doorwerking daarvan. Als gecertificeerd Body Language Master en trainingsacteur ontwikkelde ze de trainingsprogramma's van NDLIS op het gebied van non-verbale communicatie, lichaamstaal en micro-expressies.