Film voor iedereen

    Programmamaker en cultuurcoach bij het Chassé Theater Felice Smit (@felicesmit) wil aan zoveel mogelijk Bredanaars laten zien wat verhalen, verpakt in film, met je kunnen doen. “Films helpen je om jezelf beter te begrijpen, maar ook om even in het hoofd van een ander te kruipen.”

    Felice studeerde Film op Sint Joost en volgde daarna een master Documentaire en Fictie aan de Universiteit van Amsterdam. “Daar leer je vooral hoe films ontstaan: van idee tot plan, van script tot productie. Maar ik merkte dat ik steeds nieuwsgieriger werd naar wat er daarna gebeurt. Als een film af is, wat dan? Hoe landt een verhaal eigenlijk bij het publiek?” 

    “Hier bij het Chassé willen we dat ons publiek een goede afspiegeling is van de Bredase samenleving. Dat we niet alleen die mensen binnen krijgen of bereiken die het Chassé al als vanzelf weten te vinden, maar óók de Bredanaars voor wie de drempel hoger is.” 

    Luisteren naar wat er leeft, betekent ook erkennen dat een avond in een theater- of filmzaal niet voor iedereen vanzelfsprekend is

    Begrijpen wat ervoor nodig is om het culturele aanbod ‘van en voor iedereen’ te maken, dat doe je niet achter je bureau. En dus is Felice veel in de wijken te vinden, bij buurthuizen en verenigingen. Om te voelen wat er leeft en waar behoefte aan is. 

    Wat ze hoort neemt ze mee terug naar de organisatie. Soms zijn het grote thema’s, soms hele praktische dingen. “Iemand zei laatst: ik vind de website zo ingewikkeld, kan ik ook een programmaboekje krijgen? Dan denk ik: oké, dit moeten we serieus nemen.” 

    Buurthuis Bios

    “Luisteren naar wat er leeft betekent ook erkennen dat een avond in een theater- of filmzaal niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Bijvoorbeeld omdat het gebouw niet van hen voelt, de portemonnee klein is of ’s avonds op pad gaan ingewikkeld is. 

    Met de ‘Buurthuisbios’ draaien we ’m dan ook om: we gaan de wijken in. Zodat buurtbewoners samen en op een vertrouwde plek kunnen genieten van een mooi verhaal. De sfeer is dan toch anders dan in een theaterzaal. Mensen voelen zich vrijer. En als iemand even opstaat of rondloopt, is dat geen probleem. Die ruimte maakt het voor veel mensen juist mogelijk om er wél bij te zijn.” 

    Feestje van herkenning

    “Film helpt je om jezelf beter te begrijpen, maar ook om even in het hoofd van een ander te kruipen. En het opent gesprekken die anders niet zo snel gevoerd worden.” Dat zag ze bijvoorbeeld na een vertoning van een documentaire over derde generatie Molukkers, gemaakt in samenwerking met TOMA en het Stadsarchief. Na afloop vertelde iemand haar: ‘Hier kan ik normaal niet zo over praten, maar door deze film lukt dat wel.’ Een andere bezoeker gaf terug: ‘Ik zie mezelf zelden terug in films of media. Dit voelt als een feestje van herkenning.” 

    Precies hierom organiseert Felice dan ook vaak ook iets extra’s rondom de filmvertoning: een nagesprek, een ontmoeting met acteurs of ‘gewoon’ een gezellige aanschuiftafel met koffie of thee. “Juist die momenten zijn waardevol,” zegt ze. “Samen napraten, herkenning vinden of iets durven delen wat je anders niet zo snel zou zeggen.” 

    Verbinding

    Maar ook: weer even in contact te zijn met elkaar. Juist in een tijd waarin mensen steeds minder vanzelf met elkaar in gesprek raken, ziet Felice film als een manier om die afstand iets kleiner te maken. 

    Onlangs keken buurtbewoners in De Heuvel bijvoorbeeld naar de film De Terugreis, over ouder worden, dementie en verandering. Na afloop bleven veel van hen nog even hangen. “Een man vertelde me dat hij pas zijn vrouw was verloren en niet goed wist hoe hij opnieuw aansluiting moest vinden. Dan zie je hoe zo’n avond meer wordt dan alleen een film kijken: het geeft mensen een aanleiding om met elkaar te praten, om verbinding te maken.” 

    “Het valt me op dat het culturele aanbod in Breda vaak wat verstopt is. Zonde, want er gebeurt van alles – en echt niet alleen in het centrum. Het zou mooi zijn als je dat vaker als vanzelf tegenkomt en denkt: hé, dit is bij mij om de hoek. En vooral: dit is ook voor mij. Want toegankelijkheid gaat om veel meer dan ervan weten en het kunnen betalen. Het gaat ook over durven binnenstappen en je welkom voelen. Als cultuurcoach probeer ik daarin zo goed mogelijk mijn rol te pakken.” 

    @chassecinemabreda 

    Sinds begin dit jaar telt Breda zes cultuurcoaches die – vanuit culturele instellingen – de cultuurdeelname in wijken en dorpen een flinke boost moeten geven. De focus ligt op jongeren én op Bredanaars die, om welke reden dan ook, wat verder van het cultuuraanbod afstaan. De missie in een notendop: de paden op, de lanen in om kunst en cultuur naar de mensen toe te brengen. Naar waar ze wonen, werken en elkaar ontmoeten.