Corpo Máquina: laat je instinct leiden

    Choreograaf Guilherme Miotto weet eigenlijk niet beter dan dat ‘dans is wat hij doet’. Toen hij op zijn tiende via een sociaal-artistiek project in Brazilië voor het eerst in aanraking kwam met dans, werd iets existentieels in hem geraakt. “Ik wist, dit wordt mijn leven.” Inmiddels reist hij met ‘zijn’ dansgezelschap Corpo Máquina (homebase: Breda en Tilburg) langs theaters, festivals en publieke ruimtes in binnen- en buitenland.

    Vanuit je instinct

    Miotto werkt vanuit de veronderstelling dat onze ervaring van de wereld zich vooral in ons lichaam nestelt. Binnen zijn ‘Instinctive Performance’-methode, de basis van het werk van Corpo Máquina, gaat het dan ook vooral over dansen en spelen vanuit gevoel, impuls en instinct. Niet het lichaam gebruiken om ideeën uit te beelden, maar ontdekken welke verbeelding ontstaat vanuit het lichaam zelf. “Meestal bedenkt de choreograaf een plan en voeren de dansers dat uit. Ik draai het liever om.”

    "Het is een manier om opnieuw verbinding te maken met dat waar we steeds verder van verwijderd lijken te raken: een gedeelde kern die we allemaal delen, ongeacht leeftijd, achtergrond of taal. Heel belangrijk, vindt Miotto: “Mensen willen graag bij elkaar zijn, dat geloof ik volledig. Maar we zijn gewend geraakt aan overdenken, 'doen zoals het hoort', vastgeroeste patronen en verhoudingen - en dat zorgt voor afstand. Met beweging, spel en performance probeer ik dat te doorbreken en terug te gaan naar die instinctieve gemeenschappelijkheid."

    Je mens-zijn oefenen

    Volgens Miotto kijken we in Nederland nog te vaak naar kunst als iets opzichzelfstaands. Een aparte wereld, met eigen gebouwen, regels en publieken. Terwijl het volgens hem juist veel meer verweven zou moeten zijn met het dagelijks leven. Met onderwijs, ontmoeting, buurten en hoe we met elkaar omgaan. 

    In Brazilië zag hij al vroeg hoe kunst en hieraan gerelateerde sociale projecten veel meer onderdeel zijn van het dagelijks leven. Net als in Rusland, waar hij op zijn vijftiende een scholarschip kreeg. “Iedereen ging daar naar ballet. Niet als iets elitairs of afstandelijks, maar als iets dat simpelweg onderdeel was van wie mensen waren. Kunst helpt ons om om te gaan met het onbekende, met kwetsbaarheid en met elkaar. Het is het oefenen van je mens-zijn. Dat zouden we veel belangrijker mogen maken.” 

    ‘Kunst is het oefenen van je mens-zijn’

    Het lichaam als vertrekpunt

    Die visie zie je niet alleen terug op het podium, maar juist ook daarbuiten. In wijken, buurthuizen en scholen werkt Corpo Máquina met kinderen, jongeren en buurtbewoners aan projecten rondom beweging, spel en ontmoeting. Het lichaam vormt daarin het vertrekpunt om mensen samen te brengen, ongeacht leeftijd, achtergrond of taal.

    Een belangrijk onderdeel van die projecten is spel, als een manier om opnieuw nieuwsgierig naar elkaar te worden. Miotto vertelt hoe hij tijdens participatieprojecten vaak merkt dat mensen in eerste instantie voorzichtig zijn. Ongemakkelijk, bedachtzaam. Maar zodra beweging en spel de ruimte krijgen, ontstaat er iets anders. Meer openheid. Meer contact. “We begrijpen elkaar instinctief eigenlijk heel goed”, zegt hij. “Maar we bouwen er de hele tijd systemen overheen.”

    Dat instinctieve zie je ook terug in de voorstellingen van Corpo Máquina. Geen vaststaand verhaal met een duidelijke boodschap, maar een ervaring die je vooral moet ondergaan. Aan de kijker dan ook niet per se de vraag: ‘Wat betekent dit?’ Maar eerder: ‘Wat voel ik hierbij?’

    Op 15 augustus staat Corpo Máquina in het Chassé Theater met de voorstelling Fábrica. Een fysieke en acrobatische performance waarin lichamen continu bouwen, dragen, verschuiven en opnieuw beginnen. Precies zoals Miotto ook naar mensen kijkt: voortdurend in beweging, altijd in relatie tot elkaar.

    En misschien is dat uiteindelijk wel waar alles Miotto’s werk om draait: mensen opnieuw laten ervaren dat ze niet los van elkaar bestaan. Dat er onder al onze verschillen nog altijd iets gezamenlijks schuilt.

    corpomaquina.nl | @corpo.maquina.society