Collective art space Clublokaal

  • ZigZag Cultuur
Een jaar geleden opende ‘collective art space’ Clublokaal haar deuren aan de Kloosterlaan 138 (voorheen Club Solo). Het is een plek waar veel meer gebeurt dan ‘kunst maken en kunst kijken’: met een eigen café, een filosofieclub en zelfs plannen voor een buurtmoestuin lopen artistieke en sociale dialogen hier kriskras door elkaar. En zo hoort het ook, vinden Freeke van der Sterren en Linde Roza, kernteam-leden van Clublokaal.

F: “Kunst moet niet geïsoleerd of elitair zijn, maar zich midden in de maatschappij begeven. Het is geen luxeproduct, maar juist de lijm die mensen samenbrengt, ontmoeting en frictie veroorzaakt. In een tijd van oorlog, ongelijkheid, afbraak van publieke voorzieningen en klimaat ontwrichting is dat noodzakelijk. Daarom maken we een programma waar je aan kunt bijdragen en op kunt reageren. En activistische onderwerpen worden hier niet geschuwd. Als je geen positie inneemt, bevestig je de status quo. We merken dat mensen het heel verfrissend vinden dat we ons zo uitspreken. Er is een verlangen naar duidelijkheid en betrokkenheid.

L: “Ecologie en duurzaamheid  zijn bijvoorbeeld grote thema’s. Net als omkijken naar een ander en inclusiviteit. Eigenlijk is Clublokaal een plek waar je, in het klein, kunt oefenen met hoe de wereld er óók uit zou kunnen zien. Hoopvol, vol nieuwe ideeën. Een wereld, die ook samen gemaakt wordt. Niet alleen door kunstenaars, maar door iedereen die binnenloopt en mee wil doen.”

De deuren staan er dan ook wagenwijd open. Voor kunstenaars, lokale initiatieven, buurtgenoten en eigenlijk iedereen die nieuwsgierig is. 

F: “We maken onze initiatieven zo laagdrempelig en inclusief mogelijk, zodat ook mensen die niet vanzelf een museum binnenlopen hier wél naar binnen stappen en mee kunnen doen. We willen nadrukkelijk ook een plek zijn voor studenten en jonge makers die hun weg nog zoeken buiten de muren van de academie. Een soort tussenruimte waarin je niet meteen ‘af’ hoeft te zijn, maar gewoon kunt experimenteren. En waar je elkaar op kunt zoeken en de verbinding met de stad kunt vinden. Na de kunstacademie vallen veel mensen een beetje tussen wal en schip. Dan is een plek als Clublokaal heel welkom.”

L: “Dit jaar organiseren we ook een summer school. We gaan op bezoek bij plekken in Breda die zich op een collectieve manier organiseren en werken hier samen. Het gaat niet alleen om leren, maar vooral om uitproberen en ontdekken hoe je op een andere manier kunt werken. Even uit je eigen bubbel stappen dus. Het traject is bedoeld voor makers die hun blik willen verbreden en anders naar hun praktijk willen kijken. Dat zijn vaak jonge kunstenaars, maar leeftijd maakt eigenlijk niet zoveel uit. En ook collectieven, of makers die daarmee willen experimenteren, zijn welkom.”

t/m 14 juni host Clublokaal een eigen tentoonstelling: in (un(h)armed gaan kunstenaars en activistische initiatieven samen met bezoekers op zoek naar strategieën om om te gaan met een wereld waarin (oorlogs)geweld een dagelijkse realiteit is. In de tentoonstelling wordt werk getoond van onder andere kunstenaars Floor Snels en Ahmad Mallah, die allebei afgestudeerd zijn aan de kunstacademie St.Joost Breda, en filmmakers Bob Entrop en Frank Hamers, die onderdeel uitmaakten van het Bredase filmcollectief Kritiese Filmers in de jaren '70. Op bevrijdingsdag (5 mei) organiseert Clublokaal samen met het activistische initiatief 'Breda en Tilburg voor Vrede' ook een kritische vrijheidswandeling door de stad, waarbij iedereen welkom is om aan te sluiten. Daarna is er vrijheidssoep bij Clublokaal.

L: “We betrekken de bezoeker hier nadrukkelijk bij. Bijvoorbeeld door vragen te stellen, het gesprek te openen. We hebben allemaal het noodpakket-boekje in huis gekregen. Dat brengt natuurlijk wel wat teweeg bij mensen. Zorgen, vragen, overdenkingen... Daar proberen wij een rol in te pakken. Door ruimte te maken voor gesprek, twijfel en verschillende perspectieven. We vragen de bezoeker bijvoorbeeld: hoe kijk jij naar zo'n noodpakket? En: hoe ziet jouw noodpakket eruit als je het zelf zou mogen samenstellen?”

De laagdrempeligheid van Clublokaal zie je terug in alles wat er gebeurt. Zo is er elke vrijdag Cafélokaal: een middag waarop een externe maker of organisatie de ruimte ‘overneemt’ en iets organiseert. Van knutselcafés tot gesprekken en workshops. Iemand met een goed idee, maar zonder eigen plek, kan hier terecht. En op de eerste maandag van de maand ben je welkom voor een gratis kom soep en een goed gesprek, over een thema dat door het Clublokaal-team wordt gekozen.

F: “Je merkt dat er dan ook mensen binnenlopen die niet per se voor de kunst komen. Maar die komen er wel mee in aanraking. En andersom werkt het ook: mensen die voor een expositie komen, blijven hangen en doen ineens mee. Dan kijk je om je heen en denk je: yes, het werkt.”

Hoewel Clublokaal zichzelf een collectief noemt, zit dat anders in elkaar dan bij veel kunstenaarscollectieven. 

L: “We zijn allemaal kunstenaars, maar iedereen doet zijn eigen ding. De collectiviteit zit hem bij ons vooral in het samen mogelijk maken. In het programmeren, cureren en het bouwen van een plek, waarbij het organiseren zelf óók als een vorm van kunstpraktijk wordt gezien. Sowieso zijn we nog volop in ontwikkeling. Het collectief ontstond rondom de plek, niet andersom. Dus wie wij dan samen zijn, dat groeit nog steeds. En dat mag juist ook wel een beetje fluïde zijn. We vinden onszelf ook continu een beetje opnieuw uit, dat maakt het juist zo tof.”

Clublokaal is continu in beweging. Een dichtgetimmerd toekomstplan is er dan ook niet, en dat past ook niet. Maar over één ding zijn Freeke en Linde het alvast eens: er mag nóg meer leven in de brouwerij.  

F: “Het mooiste zou zijn als hier altijd iets gebeurt. Met nog meer overlap tussen exposities, activiteiten en samenwerkingen. En meer ruimte voor ontmoeting, experiment en collectief werken. Dat er elke dag én een expo is, én een activiteit in de tuin, én mensen die in het café samen koken of iets maken... Ja, daar mag het wel naartoe.”

De uitnodiging is simpel: kom langs.

L: “Stap  eens binnen, voor een kop koffie, een activiteit, of gewoon, om het eens gezien te hebben. Iedereen is welkom om onderdeel te worden van wat hier gebeurt.”

Check wat er nog meer te doen is via www.lokaal.club en @clublokaal_breda